Op zaterdag 30 mei organiseerde Stichting Variant Goes in samenwerking met de Poolse stichting Polak Patafi de Poolse Dag in Goes. Naast het wervelende programma met dans, muziek, gedichten en mode was er ook ruimte voor de dialoog ingeruimd. Wie denkt dat dit het rustmoment van de dag was, heeft duidelijk nog geen kennis mogen maken met de Poolse cultuur!
Nog voor het gesprek startte, kwam wethoudster, Loes Meeuwis en de Poolse ambassadrice nog even aantikken. En passant kreeg Loes een prachtig boek uitgereikt over de mooie resultaten van een stedenbandproject tussen Nederland en Polen. Deze Poolse ondernemingsgeest en de hartstocht voor interculturele ontmoeting was exemplarisch voor wat we tijdens de dialoog mochten ervaren.
Sylwia Broncel overhandigt boek aan Loes Meeuwisse in aanwezigheid van MARZENA GRONOSTAJSKA van de Poolse ambassade
Met een gevarieerde groep deelnemers van verschillende leeftijden en beroepen, zowel Polen (woonachtig in verschillende delen van Nederland) als autochtone Nederlanders en niet te vergeten een Albanees, voerden we het gesprek over werken, wonen en vrije tijd. Het werd een dynamisch gesprek, waarin soms verrassende inzichten over en weer werden uitgewisseld. Het gesprek opende met de lastige startsituatie van jonge, ondernemende Polen op zoek naar een toekomst en de schaamteloze praktijken om te verdienen aan deze vaak hoogopgeleide Poolse jonge mensen.
Aan de dialoogtafel werd zowel de afgunst besproken van Nederlandse werkzoekenden, die gepasseerd worden door de goedkope ‘gratis’ krachten uit Polen als ook de onverschrokken strijd van de Poolse aannemer om met zijn Poolse team een beter loon te bedingen. Zonder aan zijn team autochtone Nederlanders toe te voegen, blijkt dit helaas onmogelijk. Ook de rechtsongelijkheid kwam op tafel. Met enkel 0-uren contracten zijn een aantal zaken schier onmogelijk te regelen. Is de Nederlandse bureaucratie voor iedere Nederlander al lastig, voor iemand, die het Nederlands niet beheerst, is het een vrijwel ondoenlijke opgave.
Nu lijkt het erop dat de sfeer aan tafel om te snijden was… Geenszins! Vanuit alle kanten van de tafel werd toegelicht hoe iedereen aan de slag kan gaan om zaken goed te regelen. Zo kunnen we leren van de ervaringen uit Limburg, Horst aan de Maas, waar vanuit een servicepunt, door persoonlijk contact, arbeidsmigranten geholpen worden om zich in alle facetten van de samenleving thuis te voelen in Nederland. Ook uit Den Haag kwamen goede tips: Zorg dat de leiders van een groep lokaal ruimte en steun krijgen, om hun coördinerende rol te vervullen. De maatschappelijke waarde van de nieuwkomers kan hiermee tot uitdrukking gebracht worden.
Zeeland vergrijst en wordt door 6.000 Polen verjongd. Deze vormen een belangrijke economische impuls. Door bruggen te bouwen maak je hiervoor de weg vrij. Een reislustige deelnemer gaf hierbij de waardevolle tip om te zorgen dat je, bij het bruggen bouwen, erop moet letten dat je van beide zijden elkaar wilt benaderen. Ook voor Nederlanders is het vaak moeilijk met Polen in contact te komen. Ze lijken een gesloten groep. Dit heeft veel met de cultuur te maken. De Polen zijn verrast over de open en sociale samenleving, die ze in Nederland aantreffen. Het elkaar groeten op straat blijkt bijvoorbeeld niet alleen in de kleine dorpen, maar ook in steden als Rotterdam een veel voorkomend, en voor de Polen zeer verrassend straatbeeld te zijn. De Nederlanders van hun kant hebben respect voor de enorme inzet en het doorzettingsvermogen van de Polen. Is de Poolse maatschappij sterk hiërarchisch, de Nederlandse maatschappij is vrij, maar zeer complex en regel gestuurd. De Poolse chaos en Nederlandse structuur leidde aan onze dialoogtafel in ieder geval tot een prachtig leerzame ontmoeting, waarbij Aleksandra Rutkowski vol “hoop en steun doorgaat met het helpen integreren van Poolse mensen in de Nederlandse samenleving” en Malgozata Bos-Karczewska zich realiseerde “door dialoog gaat de hele wereld open”.
Een mooier compliment kon Stichting Goes in Dialoog uiteraard niet krijgen!
Al met al kregen we voor onze regio de volgende tips: zorg dat elke nieuwkomer contact krijgt met een vast Pools servicepunt om maatschappelijke, fiscale, juridische en medische zaken goed te faciliteren en onze gasten ook werkelijk welkom te heten. Nederlands leren is een zeer belangrijke succesfactor voor integratie. Veel Polen hebben zeer wisselende werkweken en is 7 dagen per week zwaar fysieke arbeid geen uitzondering. Daarnaast komen, door de 0-uren contracten ook periodes zonder werk voor. Intensieve programma’s Nederlands, gecombineerd met veel contactmomenten met Nederlanders zouden hierbij enorm helpen.
Wellicht dat kruisbestuivingen met vrijwilligerswerk of maatjes-projecten met ouderen, hierin kan voorzien? Deze inspirerende ontmoeting bracht weer veel mooie kansen aan het licht. We willen hierbij dan ook graag Vehbi Zabeli van Variant bedanken, dat we hieraan een bijdrage mochten leveren.
Jacqueline Oude Hesselink & Anezka van de Weg
Stichting Goes in Dialoog
Foto: Vehbi Zabeli, Małgorzata Bos-Karczewska, Mark Govaerts, Krystyna Górska, Anezka van de Weg en Sylwia Broncel